Rüyada Dil Görmek
dil · diller · lisan · dilim · dil görmek · dilini görmek · ağızdaki dil · dil çıkarmak
Klasik tabirde dil, kişinin sözü, delili ve kendini savunma kudretidir. Yorumcular dili çoğunlukla insanın en açık aleti sayarlar: hayrı da şerri de en çabuk onunla üretir. Dilin hâli — uzunluğu, kıvraklığı, tutulması — kişinin ifade gücüne ve sözünün geçerliliğine kıyas edilir. Bazı kaynaklarda dil ayrıca tercümanlık, elçilik ve arada söz taşıma bahsiyle de anılır.
Dille ilgili rüyalar sıklıkla söylenememiş ya da fazla söylenmiş şeylerin izini taşır. Dilin tutulması, konuşamama duygusunun uyku hâlindeki karşılığı olarak da kaydedilir.
Ayrıntısına göre
Renk
Dilin siyahlaşması ya da kararması
Sözün ağırlaşmasına, gıybet ve kırıcı konuşmaya yorulur. Klasik metinlerde rengin bozulması genellikle o uzvun işlevinin bozulmasıyla birlikte anılır. Rengin sonradan açılması, dilin düzelmesine sayılır.
Dilin kızarması ya da yara olması
Söz yüzünden çekilen sıkıntıya, tartışmanın kişide iz bırakmasına yorulur. Yorumcular yaranın acı vermesini, sözün geri dönüp sahibini incitmesine kıyas ederler. Yaranın iyileşmesi, dargınlığın geçmesi tarafına sayılır.
Boyut
Dilin normalden uzun olması
Burada gelenek ikiye ayrılır. Bir kol uzun dili delil kuvveti, hitabet ve hasmına karşı sözünü geçirme olarak hayra yorar; başka bir kol ise laf uzatmaya, gereksiz konuşmaya ve bu yüzden başa gelen sıkıntıya bağlar. İki okuma da klasik metinlerde yan yana durur; kimi yorumcular ölçüyü, dilin kişiye ağır gelip gelmediğinde arar.
Dilin kısalması ya da küçülmesi
Söz söyleme imkânının daralmasına, delilin zayıflamasına yorulur. Yorumcular bunu çoğu zaman kişinin bir mecliste kendini anlatamamasına kıyas ederler. Kısalığın geçici olması, meselenin de geçici olduğuna sayılır.
Mekân
Kalabalık bir mecliste konuşmak, sözün dinlenmesi
Sözün itibar bulmasına ve kişinin topluluk içinde bir yer edinmesine yorulur. Yorumcular dinleyenlerin hâline bakarlar: sükûnetle dinlenen söz makbul, gürültüye karışan söz zayi sayılır. Bu variantta asıl vurgu dilin kendisinden çok sözün karşılık bulmasındadır.
Eylem
Dilin tutulup hiç konuşamamak
Söyleyecek sözü olup da söyleyememeye, bir mecburiyet karşısında susmaya yorulur. Klasik metinlerde bu hâl bazen sükûtun kendisinin hayır olduğu bir mevkiye de bağlanır; her susma kayıp sayılmaz. Rüyanın sonunda sesin geri gelmesi, sıkışıklığın açılmasına yorulur.
Dilini ısırmak
Söylenmemesi gereken bir sözden dönmeye, kendini tutmaya yorulur. Yorumcular bunu pişmanlıktan çok tedbir tarafına sayarlar. Isırıktan kan gelmesi hâlinde, tutulan sözün kişiye bir bedele mal olduğu okuması eklenir.
Dilin kesilmesi
Bu variantta okumalar açıkça çatışır: kimi kaynaklar susturulmaya, delilin elden gitmesine ve mağlubiyete yorar; kimi yorumcular ise kişinin çok konuşmaktan kurtulup selamete ermesi manasını verir. Gelenek burada birleşmez ve iki taraf da nakledilir. Kesenin kim olduğu — kendisi mi, başkası mı — hangi kolun öne çıktığına dair karine sayılır.
Dilini birine çıkarmak
Alay, meydan okuma ya da saygı sınırının aşılması olarak yorulur. Klasik palette bu, ciddi bir husumetten çok küçümseme bahsine girer. Rüyada karşı tarafın buna aldırmaması, meselenin büyümeyeceği tarafına sayılır.
Duygu
Konuşurken dilin dolaşması, kelimelerin karışması
Niyetin doğru, ifadenin eksik kalmasına yorulur; kişi haklıyken anlatamayan taraf sayılır. Yorumcular bu hâlde asıl işaretin dilde değil, meclisin kalabalığında ya da muhatabın anlamayışında olabileceğini de söylerler. Sonunda derlenip toparlanmak, anlaşmanın sağlanması tarafına yorulur.
Sonuç
Dilin tatlı bir tat alması
Güzel söz, hoş haber ve gönül alan konuşmaya yorulur. Klasik kıyasta ağızdaki tat, sözün muhatapta bıraktığı ize bağlanır. Bu okuma dilin sağlam ve düzgün göründüğü rüyalarda daha kuvvetli sayılır.
Diğer
Birden fazla dil ya da iki dilli olmak
Sözün ikiye bölünmesine, aynı meselede farklı yerlerde farklı konuşmaya yorulur. Bazı yorumcular bunu münafıklık bahsine bağlarken, kimileri tercümanlık ve iki taraf arasında arabuluculuk olarak hayra sayar. Rüyada bu iki dilin uyum içinde çalışması, ikinci okumayı güçlendirir.