Rüyada Çeşme Görmek
çeşme · cesme · çeşmeler · sebil · pınar · çesme · ceşme · su çeşmesi
Çeşme klasik tabirde kesintisiz akan rızkın ve herkese açık bir hayrın simgesi sayılır. Yapılmış, insan eliyle düzenlenmiş bir su kaynağı olduğu için hem nimete hem de o nimeti dağıtan cömert kimseye delalet eder. Suyun berraklığı ve akışının düzeni, tabirin yönünü belirleyen esas ölçüdür. Ayrıca ilim ve öğüt, insanlara su gibi ulaştığından çeşme âlim ve nasihat manasıyla da anılır.
Modern okumada çeşme, kişinin kendini tazeleyebildiği bir kaynağa ulaşma ihtiyacıyla ilişkilendirilir. Akan suyun kesilmesi ya da bulanması, dinlenme ve yenilenme imkânının daralmasına dair bir duyguya karşılık gelebilir.
Ayrıntısına göre
Renk
berrak, duru su akan çeşme
Duru su, helal rızka ve gönül temizliğine yorulur. İçinin görünmesi, işlerde açıklık ve gizlisiz bir hâl diye açıklanır. Gelenek bunu çeşme tabirlerinin en açık hayır okuması sayar.
bulanık veya kokulu su akan çeşme
Bulanık su, şüpheli kazanca ve karışmış bir işe işaret sayılır. Kaynağın kendisi hayırlı olduğu hâlde suyun bozulması, aracıda ya da yolda bir kusur bulunması diye açılır. Bazı yorumcular bunu kişinin kendi niyetinin bulanıklığına bağlar.
Mekân
cami veya mescit avlusundaki çeşme
İbadet yerindeki çeşme, ilim ve nasihat kaynağına yorulur. Suyun burada içilmesi, faydalı bir sözden istifade etmek diye açıklanır. Gelenek bu mekânı, çeşmenin manasını yükselten bir karine sayar.
yol kenarında, herkese açık çeşme
Yolcuların uğradığı çeşme, umumun faydalandığı bir imkâna ve cömertliğe işaret eder. Kişinin oradan içmesi, kendisine ait olmayan bir bereketten nasiplenmesi olarak açılır. Suyun kimseye men edilmemesi, hayrın engellenmemesi manası taşır.
evin içindeki veya avlusundaki çeşme
Hane içindeki çeşme, ailenin kendine ait ve kesilmeyen bir geçim kaynağına yorulur. Suyun eve akması, bereketin haneye yerleşmesi diye açıklanır. Bu okuma, dışarıya bağımlı olmayan bir rızık manasıyla ayrılır.
Eylem
çeşmeden su içmek
Çeşmeden kana kana içmek, ihtiyacın giderilmesine ve ferahlığa yorulur. Suyun tatlı olması, alınan şeyin kişiye yaraması manası taşır. Susuzluğun geçmemesi hâlinde ise arayışın devam ettiği kaydedilir.
çeşmeden abdest almak veya yıkanmak
Çeşme başında temizlenmek, arınma ve yükten kurtulmaya yorulur. Gelenek bunu hem maddi hem manevi bir hafifleme diye açar. Suyun bol ve akar olması, arınmanın kolaylıkla gerçekleşmesi manasıyla eklenir.
çeşme yaptırmak veya onarmak
Çeşme inşa ettirmek, kalıcı bir hayır ve arkada bırakılan iyilik olarak okunur. Suyun herkese açık olması, faydanın belli bir kişiyle sınırlı kalmaması diye açıklanır. Onarım, kesilmiş bir hayrın yeniden akıtılması manası taşır.
çeşmenin kurumuş veya suyunun kesilmiş olması
Kuru çeşme, umulan yerden beklenenin gelmemesine yorulur. Kaynağın var olup suyun bulunmaması, imkânın kâğıt üzerinde kalması diye açılır. Bir kısım tabirci bunu geçici bir darlık sayarken, kimileri o kapının artık kapandığı şeklinde okur; gelenek burada birleşmez.
çeşmenin taşması, suyun boşa akması
Durmadan taşan ve toplanmayan su, bereketin çokluğu ile israfın sınırında okunur. Bir kol bunu nimetin bolluğu diye müjdeye yorar; başka bir kol kadrinin bilinmemesi ve boşa harcanan imkân sayar. İki okuma kaynaklarda yan yana nakledilir.
başkasına çeşmeden su vermek
Su ikram etmek, geleneğin cömertlik ve iyilik olarak en açık okuduğu davranışlardan biridir. Verilenin en temel ihtiyaç olması, faydanın doğrudanlığını gösterir. Karşılık beklenmemesi, hayrın halisliği diye kaydedilir.
Duygu
çeşme sesini duyup huzur hissetmek
Akan suyun sesiyle gelen dinginlik, sıkıntının ardındaki ferahlığa yorulur. Tabirciler duyguyu da tabirin parçası sayar. Bu hâl, kişinin bir yükünün hafiflemesi olarak nakledilir.